1. BÖLÜM: TIP HUKUKUNA GİRİŞ

Tıp Hukukunun Temelleri

• Ön Açıklamalar
• Tarihsel Gelişim
• Hukuksal Kaynaklar

2. BÖLÜM: DİSİPLİN VE TANITIM

Mesleki Disiplin

• Genel Olarak Mesleki Disiplin
• Aile Hekimleri ile İlgili Uygulama
• Kamu Görevlisi Hekimler ile İlgili Uygulama
• Aynı Anda Ceza Soruşturma ve Kovuşturması Yapılması Durumu

Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım

• Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Reklam İlkeleri

3. BÖLÜM: HASTA VE SAĞLIK ÇALIŞANI HAKLARI

Hasta Hakları

• Genel Olarak Hasta Hakları
• Müracaat, Şikâyet ve Dava Hakkı
• Hasta Hakları ile İlgili Kurul ve Birimler (Hasta Hakları Kurulu ve Hasta Hakları Birimi)

Sağlık Çalışanlarının Hakları ve Hak Arama Yolları

• Hekim Hakları ve Hasta Seçme Hakkı
• Sağlık Çalışanının Hizmetten Çekilme Hakkı (Genel Esaslar ve Aile Hekimleri Bakımından Uygulama)
• Haksız Şikâyet ve Suçlamalara Karşı Hak Arama Yolları
• Güvenlik Hakkının İhlaline Karşı Hak Arama Yolları (Ceza Hukuku ve Tazminat Hukuku Araçları, Cezaların Artırılması, Ertelenememe ve Özel Usul Düzenlemeleri)
• Sağlık Çalışanlarına Karşı İşlenen Suçlarda Uzlaştırma ve Uzlaştırma Edimleri
• Sağlık Çalışanının Meşru Savunma Hakkı
• Sağlık Bakanlığı ve Yüksek Öğretim Kurumları Tarafından Yapılacak Hukuki Yardım
• Çalışan Hakları ve Güvenliği Uygulamaları Rehberi ile Çalışan Güvenliği Genelgesi

4. BÖLÜM: TIP HUKUKUNUN TEMEL KURUM VE KURULLARI

• Adli Tıp Kurumu
• Sağlık Meslekleri Kurulu
• Mesleki Sorumluluk Kurulu

5. BÖLÜM: TEMEL İLKELER

• Hekimlik Mesleğinin İcrasında Mesleki Özerklik ve Şifa Garantisi Yasağı
• Dikey ve Yatay İş Birliği (Ekip Çalışması) ve Güven İlkesi
• Tıp Hukukunda Zorunluluk Hali ve İlkyardım Halinde Sorumluluk
• Hasta Tercihi (Triyaj) Sorunu, Çeşitleri ve Değerlendirmeler
• Sağlık Çalışanının Kendini Hastalıktan Korumak İçin Tıbbi Müdahaleyi Reddetmesi
• Sağlık Çalışanlarının Uzmanlık Alanı Dışında Görevlendirilmesi
• Hastanın Rızasının Olmadığı Hallerde Zorunluluk Hali Kurumunun Uygulanması
• Konsültasyon Esasları
• Tıp Hukukunda Etik ve Hukuki İkilemler (İstanbul Protokolü ve Çifte Yükümlülük)

6. BÖLÜM: TIBBİ MÜDAHALENİN HUKUKA UYGUNLUĞUNUN ŞARTLARI

Sağlık Meslek Mensubu Tarafından Yapılma Şartı

• Hekim Olma ve Uzmanlık Şartı (Yan Dal Uzmanlığı, Sertifika ile Yetki Alınması)
• Uzmanlık Alanı Dışında Açıklamalarda Bulunmak
• Öğrencilerin ve Asistanların Yaptığı Tıbbi Müdahalelerin Hukuka Uygunluğu
• Silahlı Kuvvetler ve Emniyet Genel Müdürlüğü Personelinin Durumu
• Hemşirelerin Görev ve Yetki Alanı

Aydınlatma ve Rıza

• Aydınlatmanın Temel Kuralları, Çeşitleri (Otonomi, Teşhis, Süreç, Alternatifler, Risk ve Tedavi Aydınlatması)
• Özel Durumlarda Aydınlatma (Kısırlaştırma, Engelli Cenin, Hekimin Tecrübesi)
• Aydınlatılacak Kişi, Aydınlatma Yükümlüsü, Aydınlatmanın Zamanı, Kapsamı ve Şekli
• E-Aydınlatma Formları ve Elektronik Ortamda Muvafakat
• Ameliyat Sırasında Aydınlatma ve Aydınlatmanın Mümkün Olmadığı Haller
• Aydınlatma Zorunluluğunun Bulunmadığı Durumlar (Vazgeçme, Hastanın Bilmesi, Olumsuz Etki, Acil Haller)
• Hukuka Aykırı/Hatalı Aydınlatmanın Sonuçları ve İspat Sorunları
• Rıza Açıklaması ve Rıza Verme Yetkisi (Rıza Ehliyeti)
• Çocuklar ve Rıza Ehliyeti Olmayan Yetişkinlerde Kanuni Temsilcinin Rıza Göstermemesi Durumu
• Rızanın Aranmadığı Haller (Kamu Sağlığı, Corona Virüs Önlemleri, Aşı Zorunluluğu, Topuk Kanı Alınması, Akıl Hastaları, Ceza Yargılaması ve İnfaz Kaynaklı Müdahaleler)
• Varsayılan (Muhtemel) Rıza ve Ameliyatın Genişletilmesi
• Tıbbi Vasiyet (Önceki İrade Açıklamalarının Geçerliliği)
• Rızayı Sakatlayan Haller, Rızanın Geri Alınması ve Rıza Formu
• Tıbbi Müdahaleye Rıza Gösterilmemesi Halinde Yapılması Gerekenler

Tıbbi Endikasyon ve Özen

• Endikasyon (Gereklilik/Zorunluluk) Kavramı ve Endikasyonsuz Müdahaleler (Deneysel, Sünnet vb.)
• Özenli Tıbbi Müdahale Esasları

7. BÖLÜM: HEKİM VE HASTANIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ

Hekimin Yükümlülükleri

• Özen Yükümlülüğü ve Kişisel Edim Yükümlülüğü (Temsil Edilebilen ve Edilemeyen Edimler)
• Öykü Alma (Anamnez), Muayene, Teşhis ve Teşhisi Kontrol Yükümlülüğü
• Uzaktan Teşhis ve Tedavi Yasağı
• Tedavi ve Zamanında Tedavi Yükümlülüğü (Hekimin Hastayı Reddetmesi ve Acil Durumlar)
• Hekimin Tedavi Yükümlülüğünün Sınırları (Hastanın Tedaviyi Ret Hakkı ve Etkisiz Tedaviyi Sona Erdirme)
• Reçete Yazma ve Tıbbi Teknik Kullanma Yükümlülükleri
• Kayıt Tutma Yükümlülüğü (Amacı, Kapsamı, Şekli, Zamanı ve İhlalin Sonuçları)
• Kayıtları İnceleme Hakkı (Dava İçi ve Dava Dışı) ve Verilmemesine Karşı Hukuksal Yollar
• Sır Saklama, Organizasyon ve Mesleki Bilgisini Geliştirme Yükümlülükleri
• Kullanılan Ürün ve İlaçlarla İlgili Sorumluluklar ile Kimlik Tespiti Yükümlülüğü

Hastanın Yükümlülükleri

• İş Birliği ve Hekimin Tavsiyelerine Uyma Yükümlülüğü
• Katlanma ve Bildirme Yükümlülüğü
• Ücret Ödeme Yükümlülüğü

8. BÖLÜM: TIBBİ MÜDAHALELERDE MAHREMİYET

• Mahremiyet Kavramı ve Sağlık Verilerine Erişim/Paylaşım Sorunu
• Müdahale Sırasında Diğer Sağlık Çalışanlarının, Hasta Yakınlarının Bulunması ve Koğuş Sistemi
• Banko, Masa, Tetkik, Tahlil ve Görüntüleme İşlemlerinde Mahremiyet
• Tutuklu, Hükümlü ve Gözaltındaki Kişilerin Sağlık Kontrollerinde Mahremiyet
• Güvenlik Kamerası Kayıtları, Hasta Bilgilendirme Ekranları ve Sosyal Medya Paylaşımları
• Aile Hekimliğinde Kayıtların Devri ve Ölüm Sonrası Mahremiyetin Korunması
• Adli Mercilerin Mahremiyet İhlalleri ve Kişisel Sağlık Verilerine Yönelik Siber Saldırılar / Soruşturma Eksiklikleri
• Çocuk Hastanın Mahremiyet Hakkı, Basına Yapılan Açıklamalar ve Verilerin Düzeltilmesi

9. BÖLÜM: ÖZELLİK ARZ EDEN TIBBİ MÜDAHALELER

• Organ ve Doku Nakli (Kadavradan ve Canlıdan Nakil, Ölüm Halinin Belirlenmesi, Beyin Ölümü, Akrabalık Şartı, Çapraz Nakil)
• Klinik Araştırmalar (İnsan Üzerinde Deney ve Deneme Koşulları, Yetişkin ve Çocuklar Üzerinde Araştırma)
• Estetik Müdahaleler ve Hukuksal Niteliği
• Genetik Tanı (Türleri, Sorumluluk, Yasaklar ve Yaptırımlar)
• Cinsiyet Değişikliğine Yönelik Tıbbi Müdahaleler
• Yapay Dölleme (Şartları, Embriyonun ve Çocuğun Hukuksal Statüsü, Yasaklar, Taşıyıcı Annelik, Hücre Saklama ve Embriyo Dondurma)
• Gebeliğin Sona Erdirilmesi (Çocuk Düşürtme)
• Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıbbi Müdahaleler (Mevzuat, Yetki, Aydınlatma ve Endikasyon)
• Kimyasal Kastrasyon
• Sağlık Turizmi Çerçevesinde Yabancı Hastalara Yapılan Müdahaleler
• Tele-Tıp (Sağlık Hizmetlerinin Uzaktan Sunumu)

10. BÖLÜM: HASTA İLE HEKİM ARASINDAKİ İLİŞKİNİN HUKUKSAL NİTELİĞİ VE YARGI YERİ

Hukuksal Niteliğin Belirlenmesi

• Bağımsız Çalışan Hekim ile Hasta Arasındaki İlişki (Vekâlet Sözleşmesi, Eser Sözleşmesi, Vekâletsiz İşgörme, Haksız Fiil)
• Tüketici Kanunu ile Ortaya Çıkan Yeni Hukuki Durum
• Aile Hekimi ile Hasta Arasındaki İlişki
• Hastane ile Hasta Arasındaki İlişki (Özel Hastaneler, Hizmet Alımıyla Çalışan Hekimler, Kamu Hastaneleri ve Şehir Hastaneleri)

Görevli Yargı Kolu ve Mahkemeler

• Görevli Yargı Yerinin Belirlenmesi ve Yargıtay Kararları
• Bağımsız Hekimler, Özel Hastaneler ve Kamu Hastaneleri Bakımından Görevli Mahkeme
• Sigortaya Karşı Açılan Davalarda ve Afiliye Hastanelerde Görev
• Yeni Tüketici Kanunu Düzenlemeleri

11. BÖLÜM: HATALI TIBBİ UYGULAMA (MALPRAKTİS) VE TAZMİNAT SORUMLULUĞU

Hatalı Tıbbi Uygulama ve Kusur Türleri

• Malpraktis Kavramı ve Tıbbi Standart (Devletçe, Dernek Rehberlerince Belirlenmesi ve SUT)
• Tıbbi Standarttan Sapma (Yeni Yöntemler) ve İfade Hürriyeti Kapsamında Tartışılması
• Komplikasyon - Malpraktis Ayrımı ve Komplikasyon Yönetimi
• Teşhis Hataları (Eksik Ön Muayene, Yetersiz Anamnez, Gerekli Tetkiklerin Yapılmaması)
• Tedavi Hataları (Müdahalenin Yapılmaması/Geç Yapılması, Defansif Tıp, Vücutta Yabancı Madde Unutulması, Yanlış Yöntem/İlaç Seçimi)
• Hasta Karıştırma, Yanlış Taraf Cerrahisi, Ölçüsüz Müdahale, Komplikasyonun Fark Edilememesi, Hatalı Teknikler
• Geciken Sevk Kararları, Sevk Koşullarının Sağlanmaması, Enfeksiyon ve Hijyen İhlalleri
• Organizasyon Kusuru (Özel Hastaneler, Sağlık Bakanlığı Bakımından Denetim ve Organizasyon Kusuru)
• Üstlenme Kusuru, Hemşirelerin Yaptığı Hatalar ve Ağır Hata Örnekleri
• Malpraktisin Belirlenmesinde Bilirkişilik, Uzman Mütalaası ve Yüksek Sağlık Şurası

Özel Hukuk Bakımından Tazminat Sorumluluğu

• Tazminat Sorumluluğunun Şartları (Hukuka Aykırılık, Kusur, Zarar, Nedensellik Bağı)
• Tazminat Türleri (Maddi ve Manevi Tazminat, İstenmeden Dünyaya Gelen Çocuk Nedeniyle Tazminat)
• Hastanın Kusurunun ve Sağlık Çalışanının Maddi Durumunun Tazminata Etkisi
• İfa Yardımcısının Fiilinden Sorumluluk, İddianın Genişletilmesi Yasağı ve Zamanaşımı
• Sorumsuzluk Anlaşmaları ile Ceza ve İdare Mahkemesi Kararlarının Etkisi

İdare Hukuku Bakımından Tazminat Sorumluluğu

• Tam Yargı Davası Şartları (Zararın Gerçek, Kesin, Özel ve Para ile Takdir Edilebilir Olması)
• Maddi ve Manevi Zararın Kapsamı (Ölüm/Yaralama Durumunda Tedavi, Cenaze ve Destekten Yoksun Kalma Tazminatları)
• Danıştay’ın Kusur Olmasa Bile Kayıt Eksikliği Nedeniyle Manevi Tazminata Hükmettiği Haller
• Hizmet Kusuru ve Ceza Davasındaki Kusur Oranlarının Etkisi
• İdareye Başvuru, Zamanaşımı ve Rücu Sorumluluğu (Hakkaniyet İndirimi)
• Rücu Alanında 7406 Sayılı Kanunla Getirilen Sistem ve Mesleki Sorumluluk Kurulu
• Davaların Uzun Sürmesi Nedeniyle Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlali

İspat, Arabuluculuk ve Sigorta

• İspat Vasıtaları (İkrar, Tanık, Beyana Karşı Beyan) ve Tıp Hukukunda İspat Kolaylıkları
• Tamamen Kontrol Edilebilir Riskler, Aydınlatma/Kayıt Yükümlülüğünün İhlalinin İspata Etkisi
• İlk Görünüş İspatı (Hayatın Olağan Akışı Kıstası) ve Adli Tıp Kurumu’nun Rolü
• Tıp Hukukunda Arabuluculuk Süreci
• Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, Doğrudan Sigortacıya Başvuru ve Tahkim

12. BÖLÜM: TIP CEZA HUKUKU

Soruşturma Usulü ve Anayasa Mahkemesi Başvurusu

• Kamu Görevlisi Sağlık Çalışanları Bakımından Soruşturma İzni Süreci (Mesleki Sorumluluk Kurulu)
• Tıbbi Hatalara İlişkin Davalarda Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru ve Yaşam Hakkı

Hekimler ve Sağlık Çalışanları Tarafından İşlenebilecek Suçlar

• Kasten Öldürme ve Yaralama Suçları
• Kasten Öldürmenin İhmali Davranışla İşlenmesi
• Taksirle Öldürme ve Taksirle Yaralama Suçları
• Netice Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama
• Hasta ile Cinsel İlişki Kurma / Cinsel Saldırı
• İnsan Üzerinde Deney ve Denemenin Cezalandırılabilirliği
• Organ veya Doku Nakli Mevzuatına Aykırılık ve Ceza Sorumluluğu
• Çocuk Düşürtme (Hukuka Aykırı Gebelik Sonlandırma)
• Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçu
• Verileri Hukuka Aykırı Olarak Verme veya Ele Geçirme (Sır Saklama Yükümlülüğünün İhlali)
• Dolandırıcılık ve Belgede Sahtecilik Suçları
• Çocuğun Soybağını Değiştirme Suçu
• İrtikap, Rüşvet ve Görevi Kötüye Kullanma Suçları
• Kamu Görevlisinin Ticareti Suçu
• Sağlık Mesleği Mensuplarının Suçu Bildirmemesi
• Hukuka Aykırı Genital Muayene
• Yetkisiz Tıbbi Müdahale (Hekim Olmadığı Halde Hasta Tedavi Etme veya Unvanı Usulsüz Kullanma)